Dénia pronkt met groene stad, maar eigen foto's tonen ander beeld: wat voor model groene ruimte wil de stad?

Een stad die zich groen presenteert

De boodschap van de gemeente is duidelijk. Bij de presentatie van het project Bosc de Diana in maart 2025 plaatste de toenmalige wethouder en huidige burgemeester Rafa Carrió het park in het model van de lokale regering, dat Dénia wil maken tot een "vriendelijke, gezonde en duurzame" stad. De wethouder Territorium, Maria Josep Ripoll, heeft het verschillende keren beschreven als "de grote groene long van de stad".

De officiële cijfers ondersteunen dit verhaal. Volgens de wethouder Parken en Tuinen, Pepe Doménech, beschikt Dénia over ongeveer 600.000 vierkante meter groene ruimte. Met een bevolking van meer dan 50.000 inwoners komt dit neer op ongeveer 12 vierkante meter per inwoner, boven het minimum van 10 dat de Valenciaanse stedenbouwwet vereist.

Maar de wet meet alleen hoeveel grond voor groen is gereserveerd. Het zegt niets over of die grond groen gras, bomen of schaduw heeft. En daar begint de vraag.

Wat de gemeente zelf toont

De paradox wordt aangetoond door de gemeente zelf. De afbeeldingen die zij verspreidt om haar onderhoudswerk te tonen, laten geen weelderige parken zien, maar percelen aarde met droog gras of net schoongemaakt terrein, verspreide bomen en weinig schaduw.

Ze sluiten aan bij het geldende beheersmodel. In juli 2025 kende de gemeente het schoonmaak- en onderhoudsbedrijf Actúa het contract voor groene ruimten toe, voor 195.000 euro per jaar en twee verlengbare jaren. Dit betreft ongeveer 60 groene ruimten in Les Marines, Montgó en Les Rotes, met twee tot zes ingrepen per jaar. Met andere woorden: veel van de groene ruimten in de buitenwijken worden niet irrigatie of aangelegd; ze worden regelmatig schoongemaakt.

In het stadcentrum is de aanpak anders. De gemeente versterkte het onderhoud van tuinen zoals de Glorieta del País Valencià, het park van Aartshertog Karel en de straat Elx met twee extra werknemers, ongeveer 6.000 vierkante meter die als klimaatrefugium functioneren. De gemeentelijke brigade Parken en Tuinen telt 23 personen.

"Gras is ook een plant"

De gemeente ontkent dit verschil niet; zij verdedigt het. Bij de presentatie van het contract vroeg de toenmalige burgemeester Vicent Grimalt de inwoners om te begrijpen dat niet alle groene ruimten met hetzelfde esthetische criterium moeten worden onderhouden. "Een groene ruimte moet groen zijn", stelde hij, en betoogde voor spontane begroeiing en de biodiversiteit die veel van deze gebieden herbergen. "Gras is ook een plant", voegde hij eraan toe.

Het is een model met verdedigers in de ecologische stedenbouw, dat voor genaturaliseerde ruimten pleit in plaats van gazon en sierpuin. De vraag die de foto's stellen is anders: of een droog terrein, slechts enkele keren per jaar schoongemaakt, met enkele geïsoleerde bomen en zonder schaduw of paden, deze functie vervult of gewoon een braakliggend terrein is dat als groene ruimte is geclassificeerd.

La Nucía: hetzelfde klimaat, ander beeld

Nauwelijks meer dan een uur van Dénia, in de nabijgelegen Marina Baixa, deelt La Nucía het mediterrane klimaat van lange, droge zomers. De zichtbaarste openbare ruimten, zoals de rotonde aan de ingang van de gemeente, zien er begin oktober uit met groen en verzorgd gazon, met de Puig Campana op de achtergrond.

Het is een vitrineplek, zoals veel gemeenten hebben bij hun ingang. Maar het toont aan dat met hetzelfde klimaat aan de Alicantijnse kust, het onderhouden van groene ruimten met een verzorgde uitstraling een beheerbeslissing is.

Boadilla en Rivas: groen in het droge binnenland

De vergelijking kan buiten de Valenciaanse Gemeenschap worden uitgebreid. In de omgeving van Madrid, met evenzo hete en droge zomers, onderhouden gemeenten als Boadilla del Monte en Rivas-Vaciamadrid hun stedelijke groene ruimten met besproeid gazon, haagen en bomen, ook in buurt- en niet alleen in de hoofdparken.

In Boadilla del Monte bestaat bijna de helft van de gemeentegrens uit groene ruimten, tuinen en bosparken. Het is wel een van de gemeenten met het hoogste inkomen in Spanje, iets wat in de vergelijking in aanmerking moet worden genomen.

Rivas-Vaciamadrid biedt nog een ander voorbeeld, meer gericht op water: het Canal de Isabel II investeerde in 2014 ongeveer 12 miljoen euro in het irrigatienetwerk met hergebruikt water van de gemeente, waardoor het zijn groene ruimten kan irrigeren zonder gebruik te maken van drinkwater.

Alicante irrigeert met gezuiverd water

Dichter bij huis en met een vergelijkbaar klimaat heeft Alicante hergebruikt water tot basis van haar model gemaakt. De stad voorziet dat 87 procent van haar groene ruimten kan worden geïrrigeerd met water uit haar zuiveringsstations, waardoor zij ongeveer 175.000 kubieke meter drinkwater per jaar kan besparen. Deze lente plantte zij ongeveer 500 nieuwe bomen in haar wijken om schaduw te winnen en het eilandeffect in steden tegen te gaan.

De inspanning spiegelt zich ook in de begroting. Alicante heeft zijn nieuwe contract voor parken en tuinen uitgeschreven voor 44,7 miljoen euro voor vier jaar, en onder de aanbestedende bedrijven en het gemeentelijk personeel zijn ongeveer 200 mensen betrokken bij het onderhoud van haar groene ruimten.

Het gras dat tegen hitte bestand is

Het klimaatargument heeft bovendien een technisch antwoord. Niet alle grassen gebruiken evenveel water. Tuinbouwgidsen benadrukken bermuda, Cynodon dactylon, bekend als grama, als een van de beste opties voor het mediterrane klimaat: het bestand tegen hitte, droogte, betreding en zoutgehalt, en herstelt zich snel. Hybride variëteiten kunnen tot 30 procent minder water nodig hebben dan festuca, het gras dat het meest voorkomt in koel klimaat.

Het is geen magische oplossing. Bermuda heeft water nodig in de zomer, omdat droogte haar groei stopt, en wordt geel in de winter wanneer de temperaturen onder de 5 graden dalen. Maar het verdraagt hergebruikt water goed, ook matig zout, wat het tot een realistisch alternatief maakt als het wordt gecombineerd met een irrigatienetwerk van dat type.

De grote groene long, nog steeds in project

De grote groene inzet van de gemeente is het Bosc de Diana, waarvan het eerste project dateert van 2008. Vandaag bestaat er een stuk van ongeveer drie hectare naast de TRAM-route. In maart 2025 werd de uitbreiding naar ongeveer 51.000 vierkante meter gepresenteerd, met ongeveer 500 olijf-, johannesboom-, nelterboom en pijnbomen en ongeveer honderd amandelenbomen, met een begroting van 3,7 miljoen euro. Het project werd in september 2025 stopgezet door een bezwaar, en de twee miljoen euro aan Europese fondsen die waren voorzien, werden voor ander werk gebruikt. In april 2026 startte de gemeenteraad de procedure voor het Plan Especial Alqueries, dat het omvat samen met een onderlopingbaar park.

Intussen blijft de schaduw uitblijven op veel speeltuinen, die hele dagen in de zon liggen en in de zomer leeg zijn. De installatie van schaduwzones staat op de lijst van projecten die in participatieve begrotingen zijn gestemd.

Wat voor model van stad wil Dénia?

Dénia voldoet op papier aan de normen voor groenoppervlak die de wet vereist. Wat in discussie staat is de kwaliteit, en daar zijn minstens drie modellen voor: het model van genaturaliseerde gebieden dat regelmatig wordt schoongemaakt, dat de lokale regering verdedigt; het model van de mediterrane tuin met aangepaste soorten en schaduwbomen; en het model van hitte-bestendige grassen geïrrigeerd met hergebruikt water, zoals andere steden doen.

Elk model heeft verschillende kosten, waterverspilling en resultaten. De vergelijking met gemeenten die hetzelfde klimaat delen, toont aan dat groen niet alleen afhangt van het weer, maar van de beslissingen van elke gemeente. De vraag is niet langer of Dénia verzorgde groene ruimten kan hebben, maar welk model het voor zijn inwoners wil en hoeveel het eraan wil investeren.